RÁC THẢI NHỰA – KẺ THÙ VÔ HÌNH TRONG ĐỜI SỐNG HIỆN ĐẠI TẠI THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

Giữa nhịp sống tiện lợi và nhanh chóng, rác thải nhựa đang âm thầm len lỏi vào từng ngóc ngách của đời sống. Không chỉ gây ô nhiễm môi trường, nó còn trở thành mối đe dọa trực tiếp đối với sức khỏe con người và tương lai của hệ sinh thái. Từng được mệnh danh là “thành phố đáng sống”, Đà Nẵng đang phải đối mặt với một thách thức ngày càng rõ rệt: rác thải nhựa. Từ những bãi biển nổi tiếng đến các khu dân cư đông đúc, dấu vết của nhựa dùng một lần đang dần bào mòn vẻ đẹp đô thị và đặt ra câu hỏi cấp thiết về ý thức, quản lý và tương lai phát triển bền vững.

Thói quen tiện lợi và hệ lụy lâu dài

Tại Đà Nẵng, không khó để bắt gặp hình ảnh những ly trà sữa, cà phê mang đi, hộp xốp đựng thức ăn hay túi ni lông dày đặc trong các khu chợ, hàng quán. Trên các tuyến đường như Nguyễn Văn Linh, Điện Biên Phủ hay khu vực quanh các trường học, lượng rác thải nhựa tăng vọt vào mỗi buổi trưa và chiều – thời điểm nhu cầu ăn uống, mua sắm nhanh đạt đỉnh. Theo báo cáo Dự án Khép kín Vòng lặp về ô nhiễm rác thải nhựa tại TP. Đà Nẵng – UNESCAP, trung bình mỗi năm lượng rác thải nhựa phát sinh khoảng 83.198 tấn. Trong đó, 85,8% trong tổng số lượng rác thải nhựa phát sinh được chuyển đến bãi thải, chỉ có 6,1% nhựa được phân loại để tái chế và khoảng 8% rác thải nhựa phát sinh bị thất thoát ra môi trường.

Sự tiện lợi, giá rẻ và thói quen tiêu dùng nhanh gọn khiến nhựa dùng một lần gần như trở thành lựa chọn mặc định. Đáng chú ý, phần lớn người sử dụng chưa thực sự ý thức được vòng đời của sản phẩm: chỉ vài phút sử dụng, nhưng tồn tại hàng trăm năm trong môi trường.

Tuy nhiên, phần lớn những sản phẩm này chỉ được sử dụng trong vài phút nhưng lại mất hàng trăm năm để phân hủy. Việc lạm dụng nhựa dùng một lần đang tạo ra một lượng rác khổng lồ mà môi trường không thể “tiêu hóa” kịp.

Đại dương “nghẹt thở” vì rác nhựa

Không chỉ dừng lại ở đất liền, rác thải nhựa còn theo dòng nước trôi ra sông, biển. Nhiều nghiên cứu cho thấy hàng triệu tấn nhựa đang tồn tại trong đại dương, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh vật biển. Cá, rùa, chim biển… có thể nhầm lẫn nhựa là thức ăn, dẫn đến tổn thương nội tạng hoặc tử vong. Đáng lo ngại hơn, vi nhựa còn quay trở lại chuỗi thực phẩm và ảnh hưởng trực tiếp đến con người. Đáng buồn thay, Đà Nẵng – thành phố đáng sống bậc nhất Việt Nam – nay đã dần được thay thế bởi những hình ảnh về thực trạng đáng buồn này.

Đà Nẵng sở hữu đường bờ biển dài với những địa danh nổi tiếng như bãi biển Mỹ Khê, Nguyễn Tất Thành – nơi thu hút hàng triệu lượt khách mỗi năm. Tuy nhiên, đằng sau vẻ đẹp đó là một thực trạng đáng lo ngại: rác thải nhựa xuất hiện ngày càng nhiều, đặc biệt sau các dịp lễ, cuối tuần. Dọc bãi cát vào sáng sớm, không khó để thấy túi ni lông, chai nhựa, ống hút bị sóng đánh dạt vào bờ. Những vật thể tưởng chừng vô hại này lại là mối đe dọa trực tiếp đối với hệ sinh thái biển.  Nguy hiểm hơn, các mảnh nhựa lớn theo thời gian phân rã thành vi nhựa – những hạt cực nhỏ có thể xâm nhập vào chuỗi thức ăn. Khi con người tiêu thụ hải sản, những hạt vi nhựa này có thể đi vào cơ thể, gây ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe.

Khi môi trường “lên tiếng”

Biến đổi khí hậu, ô nhiễm nguồn nước, đất đai suy thoái… tất cả đều có sự góp phần của rác thải nhựa. Những bãi rác quá tải, những dòng sông đen đặc rác là lời cảnh báo rõ ràng về hậu quả mà con người đang phải đối mặt.

Theo ghi nhận thực tế, các bãi tập kết rác tại Đà Nẵng đang chịu áp lực ngày càng lớn. Lượng rác sinh hoạt tăng nhanh theo tốc độ đô thị hóa và phát triển du lịch, trong đó rác thải nhựa chiếm tỷ lệ đáng kể. Tại nhiều khu dân cư, việc phân loại rác vẫn mang tính hình thức. Các thùng rác phân loại được đặt ra, nhưng rác bên trong lại không được phân chia đúng cách. Điều này khiến toàn bộ quá trình xử lý phía sau trở nên kém hiệu quả. Bên cạnh đó, việc kiểm soát rác thải từ các hoạt động du lịch, dịch vụ ven biển vẫn còn lỏng lẻo. Các hàng quán nhỏ lẻ vẫn sử dụng lượng lớn nhựa dùng một lần mà chưa có biện pháp thay thế phù hợp. Theo ghi nhận của phóng viên Báo Đại biểu nhân dân vào tháng 9/2025, chỉ trong nửa đầu năm 2025, đường dây nóng 1022 của thành phố đã tiếp nhận nhiều phản ánh liên quan mùi hôi thối bốc lên từ bãi rác Khánh Sơn liên tục “hành” dân. Dù kết quả quan trắc cho thấy chất lượng không khí trong giới hạn cho phép, nhưng thực tế người dân vẫn phải chịu đựng mùi rác nồng nặc, nhất là về đêm.

Trích nguồn: https://daibieunhandan.vn/da-nang-thach-thuc-duy-tri-danh-hieu-thanh-pho-moi-truong-sau-sap-nhap-bai-4-nhung-bai-chon-lap-rac-thanh-qua-bom-no-cham-ve-moi-truong-10386944.html

Hành động nhỏ – thay đổi lớn

Dù thực trạng còn nhiều thách thức, Đà Nẵng cũng đang chứng kiến những chuyển biến tích cực, đặc biệt từ giới trẻ. Nhiều nhóm học sinh, sinh viên đã chủ động tổ chức các hoạt động dọn rác bãi biển, truyền thông về giảm thiểu nhựa và khuyến khích lối sống bền vững.

Các chiến dịch như “Nói không với nhựa dùng một lần”, “Đổi rác lấy quà”, “Ngày Chủ nhật xanh”, Chiến dịch “Thanh niên tình nguyện hè”, ….  hay các workshop tái chế tại các địa phương do Đoàn thanh niên địa phương thực hiện, dưới sự hỗ trợ của các tổ chức quần chúng và nhân dân đã và đang góp phần cải thiện vấn đề môi trường tại thành phố Đà Nẵng. Một số quán cà phê, cửa hàng tại Đà Nẵng cũng bắt đầu chuyển sang sử dụng ống hút giấy, túi sinh học hoặc khuyến khích khách mang theo bình cá nhân.

Kết luận:

Rác thải nhựa không còn là câu chuyện của riêng ai mà là vấn đề của toàn xã hội. Mỗi lựa chọn hôm nay sẽ quyết định môi trường ngày mai. Đã đến lúc chúng ta cần thay đổi, không phải bằng những điều lớn lao, mà từ chính những thói quen nhỏ nhất. Một thành phố đáng sống không chỉ được đánh giá qua hạ tầng hay cảnh quan, mà còn ở cách con người đối xử với môi trường của mình. Mỗi chiếc túi nilon được từ chối, mỗi chai nhựa được tái sử dụng – đó không chỉ là hành động cá nhân, mà là bước đi cho tương lai của cả thành phố

…. và bạn là một phần của công cuộc vĩ đại này ….

_Tác giả: Thái Vũ Nam Khánh